Σάος

 

 

ΣΑΟΣ

Παντομίμα Φαντασμάτων


Εξώφυλλο οπισθόφυλλο

Έκδοση Α’

padomima-350x505 (1)

 

Έκδοση Β’

saos2

 

Το νησί ύστερα από έναν τρομερό σεισμό βυθίζεται σταδιακά. Οι άνθρωποι ανεβαίνουν saoολοένα ψηλότερα για να σωθούν. Η κανονικότητα της ζωής του Παρασκευά, της αγαπημένης του εγγονής Θαρρενής, μα και όλων των κατοίκων ανατρέπεται απότομα. Έρχονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο, τον φόβο, την απόγνωση και τον θάνατο, ενώ θ’ αναμετρηθούν με ανομολόγητα μυστικά, πόθους και πάθη.

Στην ανάβαση προς το βουνό Σάος περιπλέκονται μια αινιγματική διαθήκη, πολιτικοί-καρικατούρες, βιαστές και δολοφόνοι, ηγέτες-νάνοι, καθημερινοί άνθρωποι-γίγαντες, το καθήκον, η αλληλεγγύη και ο φιλοτομαρισμός, η μετάλλαξη των χαρακτήρων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, ο έρωτας που φυτρώνει σαν λουλούδι στη ραγισματιά της ασφάλτου, ο πλούτος και η φτώχεια των ψυχών, η ηθική και συναισθηματική κατάπτωση, η αποκτήνωση, η ελπίδα, το ίδιο το νησί, που θα μπορούσε να είναι η Ελλάδα ή ο κόσμος ολόκληρος.

ΣΑΟΣ – Βίντεο

 

 

 

ΣΑΟΣ – Αποσπάσματα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ_ΣΑΟΣ (1)

 

ΣΑΟΣ – Κριτικές


Απόψεις αναγνωστών

Διάβασα 2 φορές το εκπληκτικό μυθιστόρημα ΣΑΟΣ-ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ του κορυφαίου συγγραφέα Γιάννη Καλπούζου. Μέτρησα ξενυχτώντας πολλές ώρες βυθισμένη σ’ αυτό το γεμάτο στοχασμούς έργο του. Κρατώντας μπλοκάκι και στυλό σημείωνα τις σελίδες που με εντυπωσίαζαν και με προβλημάτιζαν περισσότερο, γιατί έθεται υπογείως ερωτήματα που ζητούσαν απαντήσεις. Ώρες-ώρες είχα την αίσθηση ότι έβλεπα κινηματογραφική ταινία καταστροφής με σκηνοθέτη τον ίδιο. Καταιγισμός εικόνων και περιγραφών. Μια καθηλωτική φρενήρης αφήγηση που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα. Μια εφιαλτική ατμόσφαιρα που σε κάνει να αισθάνεσαι την ανάγκη να σταματήσεις και να βγεις έξω να πάρεις δροσερές αναπνοές, για να λυτρωθείς από τους ήρωες και αντιήρωες που έπλασε η φαντασία αυτού του μοναδικού «μαέστρου» συγγραφέα κουνώντας την «μπαγκέτα» του ρυθμικά μπροστά σε μια πολυπληθή «ορχήστρα» από καθημερινούς ανθρώπους-έρμαια του φόβου και της αποκτήνωσης ύστερα από έναν ισχυρό σεισμό σε ένα νησί που κινδυνεύει να βυθιστεί κάπου στο Αιγαίο. Πολιτικοί και αστυνόμοι διεφθαρμένοι, βιαστές, δολοφόνοι, μέθυσοι, μοιχοί, ένα συνονθύλευμα από ανθρώπους φαντάσματα που τους ξεγυμνώνει χωρίς έλεος και μας τους παραδίνει για την τελική κάθαρση. Σ’ όλο αυτό το ζοφερό και πνιγηρό κλίμα, αφήνοντας χαραμάδες αισιοδοξίας, πλάθει με την πένα του και ανθρώπους που έχουν τη δύναμη να νικούν το φόβο και ικανούς να βγαίνουν μπροστά και να δείχνουν έλεος, καλοσύνη και ευαισθησία. Όλη η Οδύσσεια των ανθρώπων του νησιού τελειώνει με απώλειες, αλλά η Θεία Δίκη έρχεται τιμωρός και απονέμει δικαιοσύνη.

Στο τέλος πρωταγωνιστής ο ΕΡΩΤΑΣ! Κι εδώ πλέον επεμβαίνει ο ποιητής ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ με εκείνον τον υπέροχο ποιητικό του λόγο (…μεγαλύτερη ευτυχία από το να γέρνω το κεφάλι μου στην αγκαλιά σου ποτέ δεν βρήκα…) και μας διαβεβαιώνει ότι στο βάθος πάντα υπάρχει ελπίδα!
Ολοκληρώνοντας θέλω να τονίσω ότι δεν θα ξεχάσω ποτέ τους στοχασμούς που μέσω της Θαρρενής με τόσο έξυπνο τρόπο υποβάλλει ο συγγραφέας στο θυμικό του αναγνώστη και τον αφήνει άφωνο να αισθάνεται αμήχανα και να σκέφτεται τι θα ήταν πιο σωστό να απαντήσει. Κορυφαίο ερώτημα: «Μήπως το εσωτερικό βασάνισμα του θύτη μπορεί να τον μετακυλήσει ακόμα και στη θέση του θύματος;»
Νομίζω ότι μόνο με μια προσωπική…. συνεδρία με τον συγγραφέα, θα μπορούσε κανείς να δώσει απαντήσεις στις υπαρξιακές του ανησυχίες!
Στην αριστουργηματική γραφή του ΚΑΛΠΟΥΖΟΥ η κρίση σου δεν μπορεί να είναι ούτε υπερβολικά συγκρατημένη, αλλά ούτε και υπερβολικά συναισθηματική. Αυτό το εξαιρετικό βιβλίο με διαλόγους φιλοσοφικών αποχρώσεων από τους ήρωές του, θα το αξιολογήσουν οι αναγνώστες του και θα το κατατάξουν εκεί που πραγματικά αξίζει!

Elpida Demetriadou-Nicolaidou
Ιμαρέτ,,,, Άγιοι δαίμονες,,,, Ουρανόπετρα… κα-τα-πλη-κτι-κα !! αυτό όμως που με καθήλωσε είναι το «Παντομίμα Φαντασμάτων» !!!!
ένα μεγάλο ευχαριστώ για τις αξίες που προσπαθήσατε να μας ‘περάσετε’ μέσω αυτού του βιβλίου… αξίες περί ανθρωπιάς που αν και δοκιμάζονται όταν βρισκόμαστε σε δύσκολες καταστάσεις καταφέρνουν να ‘επιβιώσουν’,, αλλά και περιπτώσεις σήψης που ‘ξεσκεπάζονται’….

…λυπάμαι για τη φτώχια του λόγου μου !! θα ήθελα να μπορούσα να περιγράψω με πιό γλαφυρό τρόπο τα συναισθήματα που μου γέννησε το ‘Ευαγγέλιο’ που έχετε γράψει !!!

KLIOVIRGO 
Από ένα συγγραφέα που λατρεύουμε, ένα βιβλίο διαφορετικό από τα άλλα! Ζοφερό, αγωνιώδες, αναπάντεχο και τόσο, μα τόσο ρεαλιστικό!!! Το ξεκίνησα προχθές και πραγματικά αγωνιώ να το τελειώσω!!! Θα γινόταν μια υπέροχη ταινία καταστροφής, που δε θα είχε τίποτα να ζηλέψει από τις γνωστές μεγάλες υπερπαραγωγές!!! Σας το προτείνω ανεπιφύλακτα, όπως και όλα τα βιβλία του αγαπημένου μας Γιάννη Καλπούζου!!!…

 

Αναγνώστης του Σάος

ANAGNOSTIS

ΓΙΩΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Νιώθω εξαιρετικά μπερδεμένη! Αισθάνομαι μια βαθιά εσωτερική σύγχυση και παρά που έχω ξεκινήσει να γράφω το εν λόγω κείμενο δέκα φορές, άλλες τόσες το έχω σβήσει. Είναι μία από τις φορές εκείνες που σκέφτομαι πως είναι καλύτερα να μην σου αρέσει κάτι υπερβολικά πολύ. Αν δεν δεθείς μαζί του, μπορείς να είσαι πιο αντικειμενικός και κυρίως, να το σχολιάσεις πιο αμερόληπτα και χωρίς να αντιμετωπίσεις δυσκολίες. Από την άλλη, το να είναι ένα βιβλίο πραγματικά καλό, σε σημείο που να μην ξέρεις πως να εκφραστείς γι’ αυτό, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ευλογίες για ένα φανατικό αναγνώστη. Και, ναι, μπορεί να μας είναι πιο εύκολο να μιλάμε και να κρίνουμε αυτά που δεν μας αρέσουν, η πραγματική πρόκληση όμως έρχεται όταν βρίσκεται στην αντίπερα όχθη. Σε αυτήν βρίσκομαι σήμερα και από την θέση αυτή θα προσπαθήσω να μιλήσω.

Η αδυναμία που έχω στην πένα του κύριου Καλπούζου είναι πλέον γνωστή. Άλλωστε, δεν προσπάθησα ποτέ να την κρύψω. Επιπλέον, έχω αδυναμία στον ίδιο τον άνθρωπο και αν το σχόλιο αυτό φαντάζει άτοπο, σας διαβεβαιώ πως καθόλου έτσι δεν είναι. Αν ένας άνθρωπος δεν έχει ποιότητα, δεν μπορεί να γράψει όπως ο κύριος Καλπούζος, εξού και συγγραφείς του δικού του εύρους υπάρχουν λίγοι, εξού και τα βιβλία του αγαπιούνται απ’ όποιον και να τα διαβάσει, όσο απαιτητικός αναγνώστης και αν είναι. Το “Ιμαρέτ”, που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός, έχει πουλήσει πάνω από 100.000 αντίτυπα ενώ έχει κερδίσει και το Βραβείο Αναγνωστών, και όχι άδικα. Γιατί το “Ιμαρέτ” δεν είναι απλά ένα ακόμα ιστορικό μυθιστόρημα, αλλά το καθρέφτισα μιας κοινωνίας, είναι οι άνθρωποί της βαλμένοι στο μικροσκόπιο, οι μικρές πτυχές της καθημερινότητάς τους που τις κάνουν τόσο μοναδικές, χαρίζοντάς μας μια αλήθεια πίσω από τις εικόνες και τις λέξεις που όλοι μας γνωρίζουμε, έχουμε δει, έχουμε ακούσει.

Θεωρώντας πως η περίληψη του βιβλίου επαρκεί, και μην θέλοντας να φλυαρήσω σε σχέση με την πλοκή -κινδυνεύοντας παράλληλα να αποκαλύψω πράγματα που δεν θα έπρεπε να μάθετε από τρίτους αλλά να τα ανακαλύψετε μόνοι σας- θα σταθώ σε άλλα πράγματα, πολύ πιο ουσιώδη. Ένα από αυτά είναι οι χαρακτήρες της ιστορίας αυτής, που κατά την ταπεινή μου άποψη αποτελούν το μεγάλο προτέρημα του βιβλίου. Άρτια δομημένοι, εξαιρετικά σκιαγραφημένοι, με το ψυχογράφημά τους να ξετυλίγεται και να αναπτύσσεται ομαλά και εξελικτικά, χωρίς βιασύνες ή επιπολαιότητες, χωρίς καμία προσπάθεια φτηνού εντυπωσιασμού για να κερδηθούν δήθεν εντυπώσεις. Χαρακτήρες ειλικρινείς, ξεκάθαροι, ταγμένοι στο φως ή το σκοτάδι, ή ακόμα και στο ημίφως, επειδή δεν είναι τα πάντα σε αυτή τη ζωή λευκό ή μαύρο. Άνθρωποι με τα δικά τους θέλω, τα δικά τους πάθη, τις δικές τους αλήθειες, που σε κερδίζουν και που κάνουν την αφήγηση της ιστορίας αυτής ακόμα πιο γοητευτική και αυτό γιατί, δεν είναι απλά Ιστορία, αλλά η δική τους ιστορία.

Ο συγγραφέας έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει και πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μια επιλογή αρκετά τολμηρή για ένα μυθιστόρημα όπως είναι το “Ιμαρέτ” που όμως, αποδίδει τα μέγιστα και τελικά καταφέρνει να λειτουργήσει άκρως θετικά, προκαλώντας το συναίσθημά μας, χωρίς όμως να το εκβιάζει. Τόποι, ήθη, έθιμα, παραδόσεις, θρησκευτικές δοξασίες, προσωπικές αλήθειες αλλά και τα πρέπει γενεών διαφορετικών μεταξύ τους που καλούνται να συνυπάρξουν, όλα ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια μας και νοερά ταξιδεύουμε για να βρεθούμε κοντά στους πρωταγωνιστές μας, σαν να παρακολουθούμε στα κρυφά την εξέλιξη της ζωής τους πίσω από ένα μαγικό παραπέτασμα, με ήχους παράξενους και γοητευτικούς να φτάνουν στ’ αφτιά μας, και μυρωδιές ξένες μα και τόσο οικείες να πλημμυρίζουνε το είναι μας. Δεν θέλω να πω περισσότερα, όχι γιατί δεν μπορώ, αλλά γιατί δεν χρειάζεται. Αρκεί να διαβάσετε το “Ιμαρέτ” και θα καταλάβετε. Είμαι βέβαιη πως ο νους σας θα γεμίσει εικόνες, η ψυχή σας συναισθήματα, και η καρδιά σας θα χτυπήσει λίγο πιο γρήγορα.

iefimerida

Ύστερα από έναν τρομερό σεισμό, ύψους 8,3 Ρίχτερ, το νησί αρχίζει να βυθίζεται, το νερό καλύπτει σιγα σιγα τα πάντα. Κάθε επικοινωνία με τον έξω κόσμο διακόπτεται∙ μονάχα ο ασύρματος του πυροσβεστικού σταθμού μένει ανοιχτός. Οι τρομοκρατημένοι κάτοικοι έρχονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο, τον φόβο, την απόγνωση. Αναζητώντας ένα καταφύγιο ανεβαίνουν στο πιο ψηλό βουνό του νησιού για να γλυτώσουν. Την δύσκολη ώρα χρειάζεται χρειάζεται να αφήσουν στην άκρη τις διαφορές τους για να επιβιώσουν. Οι ιδιαίτερες αυτές συνθήκες θα είναι ωστόσο ιδιαίτερα αποκαλυπτικές για όλους. Η βία κυριαρχεί, ο φόβος και το ένστικτο της επιβίωσης μεταμορφώνουν τους ανθρώπους. Τα ζωώδη ένστικτα της ανθρώπινης φύσης βγαίνουν στην επιφάνεια και οι φιλήσυχοι νησιώτες μετατρέπονται σε κλέφτες, ψεύτες, βιαστές και δολοφόνους.
Γιατί μας αρέσει:
Γιατί ο Γιάννης Καλπούζος έχει γράψει μερικά από τα πιο αξιόλογα μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων όπως το βραβευμένο «Ιμαρέτ, στη σκιά του ρολογιού» και το «Άγιοι και Δαίμονες». Γιατί στις σελίδες του βιβλίου ο συγγραφέας καταφέρνει να φτάσει στα άδυτα της ανθρώπινης ψυχής∙ μας δείχνει πως το Καλό και το Κακό συνυπάρχουν σε κάθε άνθρωπο κι απλώς περιμένουν τις κατάλληλες συνθήκες για να φανερωθούν. Γιατί ο ποιητής και στιχουργός Γιάννης Καλπούζος, είναι ένας χαρισματικός αφηγητής, ένας αληθινός δεξιοτέχνης του γραπτού λόγου, που μαγνητίζει τον αναγνώστη με την γραφή του. Κανένας δεν μένει ασυγκίνητος.

tokaravani.gr

Τα ρολόγια έδειχναν έντεκα το βράδυ όταν ακούστηκε ο βρυχηθμός και σείστηκε ο τόπος. Σεισμός! Σ” ένα αιγαιοπελαγίτικο νησί, ένα νησί με τοπωνύμια παρμένα από το σύνολο της νησιώτικης και της χερσαίας Ελλάδας, σπίτια γκρεμίζονται, φωτιές ξεσπούν, κόβεται το ηλεκτρικό και το τηλέφωνο, κάθε επικοινωνία με τον έξω κόσμο γίνεται αδύνατη. Ζωές χάνονται, περιουσίες που μέχρι χθες έκαναν περήφανους τους κατόχους τους γίνονται σκόνη μέσα σε μια στιγμή. Και σα να μη φτάνουν όλα αυτά, το ίδιο το νησί αρχίζει να καταβυθίζεται, να χάνεται κάτω από τη θάλασσα η καλλιεργημένη έκταση, να γίνεται αλμυρό το πόσιμο νερό.
Γύρω γύρω τρικυμία και ο ουρανός γεμάτος καπνό από ηφαίστεια.
Ο φόβος και ο πανικός σα δαίμονες ελευθερώθηκαν από τα έγκατα της γης. Ο φόβος ξεγυμνώνει τους ανθρώπους και αφήνει να φανεί ότι υπάρχει στα βάθη της ψυχής τους. Να κυριαρχεί στην ατμόσφαιρα κλίμα ανασφάλειας, το οποίο φοβίζει και μεταλλάσσει τον άνθρωπο αυξάνοντας την αίσθηση του ενστίκτου της επιβίωσης, με το να βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή και μειώνοντας τις ευγενείς εκφράσεις της ψυχής. […] Η ηθική, οι αρχές, οι κανόνες, η τάξη, η γνώση, η καλλιέργεια είναι πουλιά που πετάνε όταν μας επισκέπτεται η αγριότητα. Όταν η εξουσία του μίσους και του φόβου κάνουν την εμφάνισή τους.
Μίσος, φθόνος, μοχθηρία, σκληρότητα, ιδιοτέλεια, αδιαφορία, πανουργία…
Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που έχουν τη δύναμη να νικούν το φόβο. Στην αποκοτιά και στην τόλμη των λίγων στηρίχθηκε και ξεπέρασε το μέτριο ο άνθρωπος.
Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που είναι ικανοί, ακόμα και στις πιο ζοφερές συνθήκες, να δείξουν έλεος, καλοσύνη, ανθρωπιά, αγάπη, αυτοθυσία, ευαισθησία…
Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που βγαίνουν μπροστά, αναλαμβάνουν ευθύνες, ηγούνται μικρών και μεγάλων επαναστάσεων που γίνονται χωρίς σίγουρα ανταλλάγματα.
Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που μας θυμίζουν τις παιδικές αλήθειες και τις σταθερές μας αξίες, “ήρωες” που γεννιούνται μέσα από τις δυσκολίες ανασύροντας από τα βάθη της παιδικής μας μνήμης την πεποίθηση ότι το καλό θα θριαμβεύσει και το κακό θα τιμωρηθεί.
Καλή ανάγνωση, εγώ προσωπικά το απόλαυσα!

ΕΥΔΟΚΙΑ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΟΥ

Ένα ακόμη έργο μιας λογοτεχνικής ιδιοφυΐας. Γιατί όταν μιλάμε για το Γιάννη Καλπούζο, μιλάμε για έναν λογοτέχνη που κινείται με αφοπλιστική άνεση ανάμεσα στην ποίηση, τη στιχουργική, το ιστορικό μυθιστόρημα, το αστυνομικό θρίλερ, ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μεταβολιζόμενος κάθε φορά γλωσσικά και σκηνικά στην ατμόσφαιρα που αποκαλύπτει ο ελευθερωμένος από τους ασκούς του αγέρας.
Είναι πολύ σπάνιο και, φαντάζομαι, εξαιρετικά δύσκολο για έναν συγγραφέα να ξεφύγει από τον στερεότυπο τρόπο γραφής και θεματολογίας καταφέρνοντας να προσφέρει στους αναγνώστες του μοναδικά, πρωτότυπα κάθε φορά έργα.
Κάπως έτσι, το ΣΑΟΣ, αποτελεί μία περίπτωση unicum. Επικό και ανεπιτήδευτα κινηματογραφικό, στηριγμένο σε ένα απρόοπτο, λειτουργεί μαγνητικά για τον αναγνώστη, από την αρχή μέχρι το τέλος.
Ένα νησί, φανταστικό, που θα μπορούσε να είναι ένα οποιοδήποτε ελληνικό νησί, ή ένα νησί οπουδήποτε στον κόσμο, μα μέσω του Καλπούζου ένα νησί κουβαλητής της ταξιδιωτικής ματιάς του, μέσα από τα επίσης φανταστικά, αλλά καθόλα ελληνικά και υπαρκτά τοπωνύμιά του. Η κανονικότητα της ζωής διακόπτεται από ένα ισχυρό σεισμό και την απρόοπτη εξέλιξή του: ως μετασεισμός προκύπτει η σταδιακή βύθιση του νησιού και η ανάδυση μιας νεφελώδους στάχτης που καθιστά αδύνατη την όποια επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο και την παροχή βοήθειας. Η απροσδόκητη εισβολή της πολύ σοβαρής πιθανότητας επικείμενου θανάτου ενεργοποιεί απρόβλεπτες αντιδράσεις στους μέχρι πρότινος «κανονικά» συμπεριφερόμενους κατοίκους, αντιδράσεις που ποικίλουν από το μεγαλείο της υπέρβασης και της προσφοράς ως την απόλυτη αποκτήνωση, την αυτοδικία, την παράκρουση και την παράνοια.
Με εξαιρετική μαεστρία, ο συγγραφέας συνθέτει τις ανθρώπινες ψηφίδες όλων των αποχρώσεων στο πλάτωμα μιας φυσικής καταστροφής. Και χωρίς καμία πρόθεση διδακτισμού αποδομεί τη ανθρώπινη φύση, της αποσπά την πανοπλία της καθημερινότητας και της ασφάλειας και της αφήνει μοναδικό λάφυρο το φόβο. Ο τρόπος που ο κάθε ήρωας έρχεται αντιμέτωπος με το λάφυρό του αυτό, αποκαλύπτει ακριβώς το ταλέντο του Καλπούζου να διαχειρίζεται τη διάσπαρτη δύναμη της δημιουργίας, όπως ο ίδιος την ονοματίζει στο βιβλίο.
Πέρα από το γεγονός ότι το βιβλίο πάλλεται από ένταση και αγωνία, η μαγεία του είναι δεμένη στα κρόσσια ενός χαλιού που σου επιτρέπει από ψηλά να έχεις το προνόμιο της θέας του τι τελικά μένει. Τι είναι αυτό που αξίζει στην ανθρώπινη ζωή. Ποιο είναι εν τέλει το συστατικό της σοφίας και της ουσίας του σύντομου περάσματος του ανθρώπου από τη ζωή. Πάνω σε τούτο το μαγικό χαλί, όταν όλα φαίνονται μικρά κει κάτω, όταν τα ανθρωπάκια μυρμήγκια κουβαλούν στις εύθραυστες υποχθόνιες φωλιές τους τα σποράκια της ματαιοδοξίας, για να ξεχειμωνιάσουν, σε κάποιες μικρές γωνιές ο ήλιος στήνει γέφυρα το φως του και το τοπίο λαμπυρίζει, όπως ο ποδόγυρος στο άσπρο φουστανάκι της δεκάχρονης Ρόζας. Είναι οι γωνιές κυψέλες, οι γωνιές μήτρες όπου φωλιάζουν οι τρεις μεγάλες δυνάμεις της ζωής. Από την καταβύθιση του νησιού επιπλέουν τελικά ο έρωτας, η δημιουργία, η αγάπη. Οι όποιες φέλλινες επιπλεύσεις ανθρώπων που εκμεταλλεύτηκαν συγκυρίες, εφάρμοσαν στρατηγικές και άδραξαν ευκαιρίες, λειτουργούν εξισορροπητικά, ως η σκούρη πινελιά στον καμβά της αληθινής ζωής, ως ο τόνος της αντίθεσης στα φωτεινά χρώματα των υγιών δυνάμεων.
Ανάλογα λειτουργούν κάποιες απόλυτα σεισμικές στιγμές, όπου αποκαλύπτεται βιβλικά η ταυτόχρονη συνύπαρξη του καλού και του κακού, του μαύρου και του άσπρου ακαριαία. Το δαιμονικό στοιχείο απέναντι στο καθαγιασμένο…
Λεπτοδουλεμένος σαρκασμός και αίσθηση βελούδου συντίθενται σε μια ισορροπία εύθραυστη και πολύτιμη που οδηγεί τον αναγνώστη στην πρόσληψη εικόνων και συλλογισμών. Για το διττό των ανθρωπίνων. Για τον Ιανό που παραφυλάγει με παιγνιώδη διάθεση σε κάθε μας βήμα.
Και όλα αυτά με μια γραφή χαρισματική, που βηματίζει αυθεντική με τα άρβυλα της έμπνευσης και αποκαλύπτει έναν μοναδικό τεχνίτη του λόγου. Στην ονοματοθεσία- ο κάθε ήρωας δε φαίνεται καθόλου τυχαία να φέρει το όνομά του- στην εγκιβωτισμένη ποίηση, στη σύλληψη νοητών έργων τέχνης που περιγράφονται σχεδόν ονειρικά . Στην εκτόνωση της αγωνίας και της έντασης με τεχνικές ευρηματικές. Κάθοδος Μυρίων, Όμηρος, Βαβέλ, εικόνες αποκάλυψης… όλη η γη σε μια γραφή.
Ένα μυθιστόρημα με πλοκή τόσο αριστοτεχνικά δουλεμένη, που κρύβει καλά τα μυστικά της για να τα εμφανίσει ως ανατροπές σε ανυποψίαστες στιγμές. Ένα μυθιστόρημα που ακροπατώντας στο παρελθόν και αγγίζοντας το μέλλον κατορθώνει να παραμείνει …άχρονο, και συνεπώς διαχρονικό!

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣΕΜΠΕΡΛΙΔΟΥ

Ένα μυθιστόρημα-δυναμίτης από την συναρπαστική πένα του Γιάννη Καλπούζου. Μια ελεγεία στον φόβο, μια ψυχολογική ανατομία στον όχλο. Ένα θρίλερ μέχρι την τελευταία σελίδα. Μετά από έναν δυνατό σεισμό εννέα ρίχτερ, ένα νησί βυθίζεται σταδιακά, ενώ το νερό της θάλασσας καλύπτει λίγο-λίγο την ξηρά, τα σπίτια, το βιός των κατοίκων. Εισχωρεί στα δωμάτια, καταπίνει τις περιουσίες, διαβρώνει το έδαφος, αλλοιώνει το πόσιμο νερό.
Βοήθεια απ’ έξω; Αδύνατη! Γιατί ο σεισμός ενεργοποιεί γειτονικά ηφαίστεια, σηκώνοντας ηφαιστειακή σκόνη και καλύπτοντας τον ουρανό, κάνοντάς τον αφιλόξενο για ελικόπτερα και προκαλώντας κύματα 7 μέτρων, μετατρέποντας την θάλασσα σε κόλαση.
Ανήμποροι, μόνοι και αβοήθητοι οι κάτοικοι αρχίζουν να ανεβαίνουν, μαζί με τα υπάρχοντά τους προς την κορυφή του βουνού, ελπίζοντας στην σωτηρία.
Όμως, η κοινωνία του νησιού είναι τρομοκρατημένη. Ο φόβος είναι διαβρωτικός όσο και το νερό. Ξυπνάει εφιάλτες και χαμηλά ένστικτα. Παρά τις σοβαρές προσπάθειες οργάνωσης της κοινωνίας από άτομα που αποτελούν φωτεινές εξαιρέσεις, η συλλογικότητα υποχωρεί και κερδίζει έδαφος η ατομικότητα, ο τομαρισμός…
Για τους περισσότερους, η στιγμή είναι “ο θάνατός σου, η ζωή μου”. Στις λίγες μέρες που διαρκεί αυτή η σκοτεινή περιπέτεια, ο όχλος θα δείξει τα δόντια του και τα ζωώδη ένστικτά του.
Αυτοί που μέχρι χτες ήταν φίλοι, συγχωριανοί, πελάτες, συγγενείς θα μεταλλαχτούν σε δολοφόνους, βιαστές, μαυραγορίτες, σατανιστές. Θα λιντσάρουν, θα κάνουν αυτοδικίες, θα κλέψουν, θα ταπεινώσουν τον αδύνατο, θα ξεφτιλίσουν τον ανήμπορο, χωρίς φραγμούς. Η βία γίνεται η μόνιμη επωδός.
Αφού η προοπτική είναι ο θάνατος, ποιος θα τους κρίνει;
Όμως, όπως σε όλες τις κοινωνίες, υπάρχουν οι εξαιρέσεις ανθρώπων αφοσιωμένων στο καθήκον, ανθρώπων που εκφράζουν αλληλεγγύη, ομαδικότητα και αυτοθυσία – πολύ λίγων, δυστυχώς – αν και γνωρίζουν ότι οι πιθανότητες διάσωσης είναι μηδαμινές.
Μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον θα παρακολουθήσουμε την ιστορία της Θαρρενής και του παππού της Παρασκευά, τα μυστικά της οικογένειάς τους και πολλά ακόμα μυστικά της τοπικής κοινωνίας και του χωριού.
Ποιος θα επιβιώσει και ποιος θα πεθάνει από τα πρόσωπα της δραματικής ιστορίας του Γιάννη Καλπούζου; Αυτό θα το μάθει κανείς σταδιακά ως τις τελευταίες του βιβλίου, αφού η ιστορία σε κρατά σε αγωνία μέχρι τη λύση της.
Οι περιγραφές στις σκηνές αλλοφροσύνης που συχνά διαδραματίζονται είναι ολοζώντανες σαν σκηνές κινηματογραφικής ταινίας. Η ψυχολογία του όχλου, όπως την αναπτύσσει ο συγγραφέας, επεισόδιο προς επεισόδιο, είναι ανατριχιαστική και πικρά ρεαλιστική. Χωρίς όρια, ο άνθρωπος γίνεται θηρίο.
Πολλές ιστορίες αλληλοκαλύπτονται μέσα στην πλοκή του μυθιστορήματος. Το μεγάλο μάθημα, όμως, είναι το κοινωνικό μήνυμα του βιβλίου. Με μια φυσική καταστροφή, η κοινωνία φεύγει από τα όρια της ηθικής και μετατρέπεται σε ζούγκλα.

ΚΛΕΙΩ ΤΣΑΛΑΠΑΤΗ

Είναι η δεύτερη φορά που διαβάζω το συγκεκριμένο βιβλίο, καθώς το είχα διαβάσει και στην παλαιότερη έκδοσή του, όμως εξακολουθώ να αισθάνομαι τον θαυμασμό, την έκπληξη και το δέος μπροστά σε αυτό το συγκλονιστικό μυθιστόρημα, απαράλλαχτα όπως τα αισθάνθηκα και την πρώτη φορά. Όπως έχω ήδη αναφέρει σε κριτική άλλου βιβλίου του αγαπημένου συγγραφέα, πιστεύω ακράδαντα πως θα έπρεπε να δημιουργηθεί μια ξεχωριστή λογοτεχνική κατηγορία για τα έργα του Γιάννη Καλπούζου, καθώς δεν υπάρχουν όμοιά τους.
Το «Σάος» είναι πραγματικά ένα μεγάλο λογοτεχνικό έργο, ανάλογο όλων των υπολοίπων του συγγραφέα, αλλά εντελώς ασυνήθιστο ως προς τη θεματολογία του. Δε νομίζω να υπάρχει κάποιο άλλο αντίστοιχο μυθιστόρημα στα ελληνικά λογοτεχνικά δρώμενα και, χωρίς διάθεση υπερβολής, θεωρώ πως θα αργήσει πολύ να υπάρξει κάτι αντάξιό του. Ο συγγραφέας συνέλαβε μία πρωτότυπη ιδέα και την μετουσίωσε σε ένα μεγαλειώδες βιβλίο που, προσωπικά, πιστεύω ότι έχει όλα τα στοιχεία ώστε να μεταφερθεί με εξαιρετική επιτυχία στη μεγάλη οθόνη και να γίνει μια ανεπανάληπτη ταινία καταστροφής.
Όλα ξεκινούν σε ένα ελληνικό νησί, αρκετά ανεπτυγμένο οικονομικά, τουριστικά, πολιτισμικά και πολιτιστικά, το οποίο αριθμεί αρκετές χιλιάδες μόνιμους κατοίκους. Οι ονομασίες των τοποθεσιών του εμπνευσμένες από πολλά υπαρκτά μέρη της Ελλάδας, όπως μας εξηγεί ο ίδιος ο συγγραφέας, ενώ κυρίαρχο σε όλο το νησί είναι το όρος Σάος, που δίνει και τον υπέρτιτλο στο μυθιστόρημά μας.
Η ενεργοποίηση των ηφαιστείων στις τέσσερις γειτονικές νησίδες και ένας ισχυρότατος σε ένταση και διάρκεια σεισμός προκαλούν ρήγμα στα έγκατα του νησιού και τη σταδιακή του καταβύθιση. Οι κάτοικοι είναι αποκλεισμένοι από οποιαδήποτε εξωτερική βοήθεια διά θαλάσσης και αέρος, λόγω των τεράστιων κυμάτων εξαιτίας της περιδίνησης του νερού από την υποχώρηση της στεριάς και πυκνού νέφους τέφρας λόγω των ηφαιστείων. Προσπαθούν, λοιπόν, με όσα μέσα διαθέτουν να ανασυγκροτήσουν τις δυνάμεις τους και να διασώσουν πρωταρχικά και κύρια τις ζωές τους και μετά ό,τι μπορούν από προμήθειες και εφόδια, μετακινούμενοι ολοένα και υψηλότερα προς τις πλαγιές του όρους Σάος.
Οι ήρωες και οι αντιήρωες του μυθιστορήματος του Γιάννη Καλπούζου είναι πάμπολλοι, σε σημείο που συχνά ο αναγνώστης να ανατρέχει σε προηγούμενες σελίδες για να ξαναθυμηθεί την ιδιότητα του καθενός. Όμως, είναι όλοι τόσο άρτια δομημένοι και ψυχογραφημένοι ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά τους. Έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε ανθρώπους μικρούς και ασήμαντους στην καθημερινή τους ζωή, οι οποίοι μετατρέπονται σε ‘γίγαντες’ μπροστά στο απροσδόκητο της καταστροφής. Μεταλλάσσονται σε ήρωες με ανεξάντλητη υπομονή, αντοχές και ψυχικά αποθέματα, ώστε να συνεισφέρουν συνεχώς στη συλλογική προσπάθεια διάσωσης του πλήθους, ακόμα και όταν οι ίδιοι έχουν υποστεί τραγικές απώλειες. Ταυτόχρονα παρατηρούμε με απαξίωση ανθρώπους με αξιώματα και ‘περγαμηνές’ στην καθημερινή ζωή τους να κατακρημνίζονται από τα βάθρα τους και να μετατρέπονται σε επονείδιστους ‘νάνους’, καθώς τους λείπει το πραγματικό θάρρος, το σθένος και η γενναιότητα για να ανταπεξέλθουν στους επίσημους ρόλους τους.
Το μυθιστόρημα «Σάος – Παντομίμα Φαντασμάτων» είναι ένα ανεπανάληπτο ταξίδι στην ανθρώπινη ψυχή και στα όρια μέχρι τα οποία μπορεί αυτή να απογυμνωθεί όταν ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με μία άνευ προηγουμένου απειλή προς την ίδια του την ύπαρξη. Γινόμαστε μάρτυρες σκηνών βιβλικής καταστροφής, ωμής και παράλογης βίας και απώλειας του πολιτισμένου, εκλεπτυσμένου και καλλιεργημένου μανδύα του ανθρώπου μπροστά στην ανάγκη επιβίωσής του, βλέπουμε την αποκτήνωση του ανθρώπινου γένους μπροστά στην επικείμενη καταστροφή του που θεωρεί πως μπορεί να καρπώνεται ό,τι αρέσκεται απλά γιατί είναι πεπεισμένο πως δεν υπάρχει αύριο και, τέλος, παρατηρούμε την απόγνωση και την τρέλλα να οδηγούν στην αυτοχειρία. Πόσες, αλήθεια, χιλιάδες χρόνων εξέλιξης του ανθρώπινου είδους μπορούν να αναιρεθούν όταν ο άνθρωπος χάνει το ‘λούστρο’ του κοινωνικά ενταγμένου μέλους και επιστρέφει στην αρχαία κατάσταση του θηρίου, όπου επιβιώνει ο δυνατότερος; Δεν χρειάζονται παρά μερικές ώρες, μέρες για να εξαφανιστεί κάθε ίχνος πολιτισμού και ευγένειας, ώστε να δούμε εξευγενισμένα και αξιοσέβαστα άτομα της μικρής κοινωνίας του νησιού να μετατρέπονται σε άγρια θηρία που επιζητούν το αίμα άλλων αθώων συνανθρώπων τους, ώστε να επιβιώσουν οι ίδιοι, ή απλά για να αποδοθεί μια στρεβλή αίσθηση δικαιοσύνης.
Παρότι η κατάσταση που μας περιγράφει ο συγγραφέας με εξαιρετική ακρίβεια και αληθοφάνεια είναι ζοφερή και δυσοίωνη, υπάρχουν και πολλά στοιχεία που αφήνουν να αχνοφαίνεται η ελπίδα και η αισιοδοξία για τη διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και υπόστασης. Ο έρωτας, πάντα κυρίαρχος στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον, είναι αυτός που δίνει ελπίδα και αντοχή στον άνθρωπο για να αντιμετωπίσει τις αντιξοότητες όταν όλα φαίνονται χαμένα. Η γενναιότητα και η αλληλεγγύη προς τον συνάνθρωπο δεν χάνονται από τις ευγενικές ψυχές κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, ενώ η δικαίωση και η κάθαρση πάντα έρχονται στο τέλος όπως και στις αρχαίες τραγωδίες, έστω και αν απαριθμούνται χιλιάδες αθώα θύματα.
Πραγματικά, αισθάνομαι πως τα λόγια είναι φτωχά για να περιγράψουν ένα τόσο μεγαλειώδες και συγκλονιστικό μυθιστόρημα. Μόνο όταν το διαβάσετε θα μπορέσετε να νιώσετε όλα αυτά τα οποία ήθελε να θίξει και να καυτηριάσει ο συγγραφέας με όπλο του την πένα του. Πολλά συγχαρητήρια στο Γιάννη Καλπούζο, για μία ακόμα φορά, και ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ Φίλοι μου!

 

ΚΩΣΤΑΣ ΤΡΑΧΑΝΑΣ

Μυθιστόρημα-Ποταμός είναι αυτό το βιβλίο του συμπατριώτη μας Γιάννη Καλπούζου. Ο αναγνώστης θα χρειαστεί γερά νεύρα, για να διαβάσει τις 447 σελίδες του, επίσης μπορεί και να χαθεί, στην προσπάθειά του να αναγνωρίσει τα δεκάδες πρόσωπα του βιβλίου, ενώ στα τοπωνύμια, θα έχει έναν καλό οδηγό, τον χάρτη, που βρίσκεται στις πρώτες σελίδες του (οι Αρτινοί αναγνώστες, θα αναγνωρίσουν ονόματα όπως Βίγλα, Καλεντίνη, Περάνθη). Στο τέλος, όμως η ανταμοιβή του αναγνώστη, θα είναι η αισθητική απόλαυση.
Το βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου μου θύμισε το πολυπρόσωπο και πολυδαίδαλο βιβλίο «100 χρόνια μοναξιάς» του Μάρκες. Είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, ειρωνικό και καταγγελτικό. Γραφή ρέουσα, πλοκή αστυνομικού και ψυχολογικού θρίλερ.
Ο Γιάννης Καλπούζος επέλεξε ένα φανταστικό νησί του Αιγαίου, ως τον ιστορικό καμβά της μυθοπλασίας του. Ύστερα από ένα μεγάλο σεισμό, το νησί αρχίζει να βυθίζεται σιγά-σιγά, χωρίς ο κρατικός μηχανισμός να μπορεί να προσφέρει βοήθεια ούτε από τη θάλασσα (δίνες) ούτε από αέρα (νέφος καπνού και σκόνης) και χωρίς να υπάρχει ελπίδα σωτηρίας για τους κατοίκους…
Ο συγγραφέας οργανώνει τη μυθοπλασία του γύρω από τέσσερις οικογένειες και τον περίγυρό τους και τις διαφορετικές εμπειρίες και περιπέτειές τους. Η αφήγηση ανελίσσεται σ’ ένα διάστημα ενός μηνός, του Σεπτεμβρίου του 1989 και τα επεισόδιά της εκτυλίσσονται σ’ αυτό το ανώνυμο νησί (αναρωτιέται ο αναγνώστης, η χρονολογία που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας να είναι τυχαία; διότι είναι η χρονολογία με τις κοσμογονικές αλλαγές στην Ανατολική Ευρώπη και τον φόβο και την ανασφάλεια, που δημιούργησε αυτή η κατάρρευση, στους αριστερούς, όλου του κόσμου…).
Τα όνειρα είναι κομμάτι της λογοτεχνίας, τα οποία τροφοδοτούν τη φαντασία και την καλλιτεχνική δημιουργία. Μόνο η λογοτεχνία έχει αυτή τη σχεδόν υπερφυσική ιδιότητα να ανοίγει τις μυστηριώδεις αλλά καθοριστικές πόρτες της φαντασίας. Την πλούσια και απέραντη φαντασία του ο Γιάννης Καλπούζος τη χρησιμοποίησε συνειδητά, αν όχι και προγραμματισμένα, για να απεικονίσει την εποχή μας και την μελλοντική προέκτασή της. Το μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας, είναι πάντα ο άνθρωπος που δημιουργεί το θαύμα, αλλά αποδεικνύεται επικίνδυνος διαχειριστής του. Είναι ένας παράξενος αλχημιστής που κατασκευάζει χρυσάφι, αλλά με τη συνεργασία σκοτεινών δυνάμεων, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει τελικά για εξίσου σκοτεινούς, ιδιοτελείς και αυτοκαταστροφικούς σκοπούς.
Ο συγγραφέας με τη φαντασία του φτιάχνει ένα κόσμο, τους κατοίκους του νησιού-κόσμος, που είναι άμεσα μελλοθάνατοι.
Το πεπρωμένο τους είναι σκοτεινό. Η κόλαση είναι παρούσα. Υπάρχει μια αποφορά θανάτου, σαν την πανούκλα του μεσαίωνα. Το νησί είναι η μικρογραφία του κόσμου μας. Μέσα από αυτή την ιστορία αποτυπώνεται ο σαγηνευτικός κόσμος της σύγχρονης κοινωνίας, όταν βιώνει τον υπέρτατο φόβο. Ένας μικρόκοσμος που κινείται κάτω από το κράτος του φόβου, όταν απειλείται από τον θάνατο. Έχουμε μια αποδόμηση της κοινωνίας, που δημιουργεί ο πανικός. Το ένστικτο αυτοσυντήρησης αναδεικνύεται και απελευθερώνεται όχι μόνο από τα φυσικά φαινόμενα αλλά και από τα ψυχικά. Αρκεί μόνο μια σπίθα….Όταν βιώνουμε τον υπέρτατο φόβο και φθάνουμε στο όριο, τότε βλέπουμε την αλήθεια. Όταν όλα βυθίζονται και γκρεμίζονται, τότε αποκαλύπτεται και αναδεικνύεται η αθέατη πλευρά του ανθρώπου.
Με το φόβο του θανάτου, ο άνθρωπος βγάζει τον χειρότερό του εαυτό. Το βιβλίο αυτό, είναι μια αλληγορία που εκθέτει το τέρας που κρύβουμε όλοι μέσα μας, είναι το «Σάος. Παντομίμα Φαντασμάτων» σε σκηνές αποκάλυψης.
Όσο οι κάτοικοι του νησιού, απεγνωσμένα αναζητούν καταφύγιο, όλο και σε ψηλότερα σημεία για να σωθούν, όσο ανεβαίνουν το βουνό Σάος, τόσο βυθίζονται στα άδυτα της ψυχής τους, τόσο αποκαλύπτονται τα άγρια και σκοτεινά της ψυχής τους. Πρόκειται για ένα κοινωνικό πίνακα, ένα καθρέφτη του σημερινού κόσμου, ένα μικρόκοσμο της καθημερινότητας, όπου το ατομικό γίγνεσθαι είναι εμφανές. Όπου ο καθένας είναι προσηλωμένος στο ΕΓΩ του και ακούει μόνο ό,τι λέει ο ίδιος…. Πρόκειται για μια σκηνογραφία φρίκης. Το «Σάος-Παντομίμα Φαντασμάτων» αναπαριστά το δράμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Συγκρούσεις, βιασμοί, ωμή βία, πρόχειρα ψεύδη, μίση, απληστία, ειδεχθή εγκλήματα, ίντριγκες, συνομωσίες αναπλάθονται συχνά και πειστικά. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ζουν και κινούνται οι επινοημένοι ήρωες του συγγραφέα.
Ο Γιάννης Καλπούζος ξεγυμνώνει τους ήρωες του καθημερινά για να τους κάνει να φαίνονται κωμικοί. Παρωδεί την παράνοιά τους και τις φοβίες τους. Οι ήρωες του φοβούνται, φωνάζουν, κινούνται, στοχάζονται, βιάζονται, δολοφονούνται, αγαπιούνται. Είναι αινιγματικοί, παράξενοι, αγαθοί, μεγαλόψυχοι, εφιαλτικοί, μοναχικοί, ευφυείς, βέβηλοι, αλκοολικοί, βιαστές, μπερδεμένοι σεξουαλικά. Κάποιοι είναι ρομαντικοί ήρωες του μέλλοντος που ναυαγούν σε πρωτόγονη εποχή. Οι ήρωες του κινούνται σε μια ρευστή ευμετάβλητη περιοχή, χωρίς να στηρίζονται πουθενά. Μπορεί οι πρωταγωνιστές του έργου (Παρασκευάς, Θαρρενή, Βαγγελιώ, Περικλής, Θάνος, Μαρίνος, Γιώργος, Κώστας, Ιάκωβος, Νάσος, Μάνος, Αιμίλιος, Μελίτη, Φοίβος, Τάκης, Αριστοτέλης) να παρουσιάζονται παράλογα και αφύσικα αποξενωμένοι μεταξύ τους αλλά και με την πραγματικότητα, αναγνωρίζονται ωστόσο σαν γνώριμο κομμάτι της καθημερινότητας. Ωραίο το εύρημα του συγγραφέα με το σκυλί που ζει ανθρώπινα και μιλάει. Τον σκύλο-κοπρίτη, που αποκαλύπτει την αποκτήνωση των ανθρώπων!!! Οι ήρωες του Γιάννη Καλπούζου φαντάζουν με φιγούρες κουκλοθεάτρου, που τα ξύλινα πρόσωπά τους σφραγίζει μία και μοναδική έκφραση. Οι έντονες συναισθηματικές μεταπτώσεις τους μοιάζουν τεχνητές, σαν μηχανική εκτέλεση των υποδείξεων ενός αόρατου σκηνοθέτη, του συγγραφέα του ίδιου, ο οποίος είναι και το πρώτο μέλος αυτού του θιάσου, του «Σάος. Παντομίμα Φαντασμάτων»… Ο άτσαλος μιμητισμός τους, επιτρέπει στον Γιάννη Καλπούζο να αξιοποιήσει στο έπακρο τη δραστικότατη ειρωνεία του και να υπονομεύσει δεξιοτεχνικά τη σοβαροφάνεια σημερινών προτύπων ευημερίας.
Ο Γιάννης Καλπούζος είναι ένας ευφάνταστος συγγραφέας, που μπορεί να συγκέντρωσε ένα πλουσιότατο υλικό με το οποίο έντυσε το θέμα του βιβλίου του, αλλά στο απώτερο βάθος, πίσω από την εξωτερική μορφή της ιστορίας του, υποσυνείδητα διαπραγματεύεται το υπαρξιακό νόημα της εξερεύνησης του εαυτού, η γνώση του οποίου θα βοηθούσε στην εξημέρωση του τέρατος….
Ο τολμηρός αυτός συγγραφέας, διαβεβαιώνει τον αναγνώστη του, ότι τα τοπία και το νησί του δε βρίσκονται στη σφαίρα της φαντασίας του, αλλά πάνω στη Γη και εμμέσως του επισημαίνει παράλληλα, ότι είναι σε θέση να υπερβεί τα όριά του και να οικοδομήσει έναν άλλο, ανώτερο εαυτό. Είναι απολύτως βέβαιο, ότι ο Γιάννης Καλπούζος, μας επισημαίνει, μέσα από τη βαθυστόχαστη λογοτεχνική γραφή του, την ουσιώδη υπαρξιακή σημασία της ΤΕΧΝΗΣ και του ΕΡΩΤΑ, ως και τα μόνα εφόδια, για να κρατηθεί ζωντανή η ανθρωπιά μας.
Η συναρπαστική και συγκλονιστική περιγραφή της απελπισμένης φυγής των κατοίκων του νησιού προς την υψηλότερη κορυφή του Όρους Σάους, είναι οπωσδήποτε μια συμβολική ιχνηλασία-διερεύνηση του άγνωστου ανθρώπινου τοπίου.
Στην αναζήτηση αυτού του Γκράαλ είναι που μας προσκαλεί το εξαιρετικό μυθιστόρημα του πατριώτη μας Γιάννη Καλπούζου.
Η σημερινή αμοραλιστική εποχή έκπτωσης ηθών και θεσμών σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο επιβεβαιώνει τον συγγραφέα. Ο Γιάννης Καλπούζος είναι, δυστυχώς, ανατριχιαστικά επίκαιρος….

ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΑΚΗ

Το βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου, «Σάος – Παντομίμα Φαντασμάτων», ένα θρίλερ για την καταβύθιση ενός νησιού στη μέση του Αιγαίου, μου θυμίζει κάτι που είχα διαβάσει παλιότερα για τα πέντε είδη οργής του Θεού, μια τρομαχτική ματιά στις διαφορετικές κολάσεις των ανθρώπων. Και τα πέντε εκφράζονται και καταγράφονται με περιγραφικότατο τρόπο στο μυθιστόρημα. Άμα τα διαβάσει κανείς τα αναλύει ως εξής:

1. Αιώνια οργή – η κόλαση. Στο βιβλίο μπορεί να απεικονίζεται απ’ όλες τις εσωτερικές και εξωτερικές κολάσεις των πρωταγωνιστών όσο ζουν με το φόβο του θανάτου.

2. Εσχατολογική οργή – η Δευτέρα Παρουσία. Αυτή η «οργή» μου θύμισε την κόλαση του Παρασκευά ο οποίος κρίνει τον εαυτό του για τις πράξεις του παρελθόντος.

3. Κατακλυσμική οργή – πλημμύρες, σεισμοί, ηφαιστειακές εκρήξεις, κατολισθήσεις και καταστροφές από τις οποίες πολλές εμπεριέχονται στην πλοκή του βιβλίου και θέτουν ως βάση την αδυναμία των ανθρώπων να αντιμετωπίσουν την «οργή» της φύσης.

4. Επακόλουθη οργή – ο νόμος του ό,τι σπείρεις θα θερίσεις (όπως οι επανωτοί βιασμοί και οι δολοφονίες που θερίζουν τους καταυλισμούς των επιζώντων).

5. Η οργή της εγκατάλειψης – αφαιρεί τον κάθε περιορισμό και την ηθική συστολή. Αυτή ίσως είναι η πιο τρομαχτική «οργή» ενώ εκφράζεται μέσα από το βιβλίο ως η αδυναμία των πολλών να κατευνάσουν την έμφυτη ορμή τους όχι μόνο για λόγους επιβίωσης άλλα για την ανάγκη της απόλαυσης της ζωής με επίκεντρο το εγώ. Η αδυναμία αρκετών χαρακτήρων να σκεφτούν το συλλογικό καλό, να δεθούν σαν ομάδα και να επενδύσουν σε ανθρώπινες σχέσεις πέρα από τον τρόμο της καταστροφής (το τέλος του κόσμου, το τέλος της ζωής) τους καθιστούν απάνθρωπους. Μετατρέπονται σε τέρατα ή εκφράζεται το τέρας που έκρυβαν πάντοτε μέσα τους.

Θα προσθέσω άλλη μια «οργή» η οποία είναι και η πιο εσωτερική. Είναι η οργή της μετάνοιας και της πικρίας. Εκφράζεται από την κολασμένη σιωπή της τραγικής Βαγγελιώς.
«Η Βαγγελιώ δεν αποκρίθηκε. Το δικό της ποίημα κρυβόταν μες στη σιωπή της. Ή μήπως η σιωπή ήταν το ποίημα της;»
Αυτή η εσωτερική κόλαση ισοδυναμεί με την αδυναμία της εξομολόγησης και της αποδοχής της πραγματικότητας. Σε αντίθεση με τον Παρασκευά, η Βαγγελιώ αδυνατούσε να εκφράσει τα συναισθήματα της. Τα είχε εκφράσει ήδη μέσω των πράξεων της. Όμως αδικήθηκαν όσο ήταν εν ζωή. Στον θάνατο ή στο ενδεχόμενο του θανάτου μένουν οι πράξεις και αυτό το αποδεικνύει ειλικρινέστατα ο συγγραφέας.
Το βιβλίο κλείνει με μια δόση περίσκεψης και αισιοδοξίας, αφού ο έρωτας ως το επίκεντρο κάθε λυτρωτικής ομορφιάς υπερνικά τον φόβο, τον εγωκεντρισμό και το κυνήγι ψεύτικων επιθυμιών. Η προϋπόθεση είναι μια, να βρει κανείς τον έρωτα και να τον κρατήσει ως το τέλος του «κόσμου».

 

ΣΑΟΣ – Συνεντεύξεις


clickatlife

Ο συγγραφέας γεννιέται ή γίνεται;

Ο συγγραφέας γεννιέται και γίνεται καλλιεργώντας το ταλέντο του. Ωστόσο κάποιοι μόνο γίνονται και, ελλείψει ταλέντου, παραμένουν άγουροι. «Είμαι επιτυχημένος, πιθανότατα γιατί πάντα πίστευα ότι δεν ήξερα το παραμικρό για το γράψιμο και ειλικρινά προσπαθούσα πάντα να πω μια ενδιαφέρουσα ιστορία με διασκεδαστικό τρόπο». Έντγκαρν Ράις Μπάροουζ.

Τι πιστεύεις ότι οδηγεί τον συγγραφέα στην επιτυχία;

Ο μύθος και η γλώσσα, τι λες και πώς το λες, αυτό είναι πρωτίστως το μυθιστόρημα. Αν καταφέρεις να διηγηθείς έναν ωραίο μύθο με τρόπο που γοητεύει τον αναγνώστη, έχεις φτάσει στο πενήντα τοις εκατό. Από κει και πέρα απαιτείται κοπιαστική δουλειά, να κτίσεις μέσα από σκηνές τους χαρακτήρες των ηρώων, να προσέξεις τη δομή, πώς θα περιγράψεις κάθε τι, να δεις τον τρόπο που θα περάσεις τα μηνύματά σου και τόσα άλλα. Αρκούν για να σε οδηγήσουν στην επιτυχία; Μάλλον όχι. Πρέπει να διαγωνιστεί το βιβλίο σου στις ψυχές και στον λογισμό των αναγνωστών. Εκείνοι θα αποφανθούν αν τους αρέσει ή όχι. Όμως και μέχρι να φτάσει στους αναγνώστες, έχεις να μπροστά σου δυο μεγάλα εμπόδια: Να το πιστέψει ο εκδοτικός οίκος και να μη σε πολεμούν όσοι διαφεντεύουν τα της προβολής του βιβλίου, εκτός και είσαι ευνοούμενός τους. Εδώ ενδέχεται να σε διασώσει το πείσμα σου. Πέραν αυτών, έχει σημασία και πώς ορίζει κανείς την επιτυχία. Αν την ταυτίζει κατ’ ανάγκη με τις πολλές πωλήσεις ή θεωρεί επιτυχία το να γεννηθεί ένα σπουδαίο έργο. Πάντως ένα σπουδαίο έργο θα έρθει η στιγμή που θα βρει τη θέση του, ασχέτως εάν βρίσκεται εν ζωή ο δημιουργός του. Ένα τέτοιο παράδειγμα στην Ελλάδα είναι ο Βιζυηνός, ως πεζογράφος.
«Ο συγγραφέας που δεν ενδιαφέρεται ούτε συμπονά τα κουσούρια των ηρώων του, δεν είναι πειστικός», Τζόζεφ Κόνραντ.

Δένεσαι με τους ήρωες των βιβλίων σου, είτε “καλούς” είτε “κακούς”;

Ο συγγραφέας καλείται όταν γράφει να παίξει τον ρόλο ενός μικρού Θεού. Να πλάσει έναν κόσμο που δεν υπάρχει κι αυτός να μπορεί να σταθεί πειστικά, ως αληθοφανής. Εάν δεχτούμε ότι ο Θεός αγαπά όλα τα πλάσματά του, καθ’ όμοιο τρόπο οφείλει να ενεργεί και ο συγγραφέας. Να πονάς με την κακία του ήρωά σου, αλλά να γίνεσαι κι ο ίδιος “κακός”, ώστε να εισχωρήσεις στη σκέψη και στην ψυχή του. Να βγαίνεις κάθε φορά απ’ το κείμενό σου συντετριμμένος, γιατί εκεί μέσα βρίσκονται συμπυκνωμένα το καλό και το κακό του κόσμου, η ομορφιά και η ασχήμια, το δίκιο και το άδικο και συ πρέπει να μετέρχεσαι ταχύτατα από τη μια κατάσταση στην άλλη. Εάν βγαίνεις απ’ τη γραφή χωρίς οδύνη, κάτι δεν πάει καλά.
«Το να τελειώνεις ένα βιβλίο μοιάζει με το να οδηγείς ένα παιδί στον πίσω κήπο του σπιτιού και να το σκοτώνεις», Τρούμαν Καπότε.

Τι νιώθεις όταν ολοκληρώνεις ένα βιβλίο σου;

Λύτρωση και απώλεια μαζί. Ωστόσο κάθε βιβλίο μου συνεχίζει να ζει μέσα μου. Κτίζω έναν κόσμο, ο οποίος καταχωρίζεται στις εμπειρίες και στα βιώματα της ζωής μου. Θα έλεγα ότι κάθε βιβλίο που ολοκληρώνω, μοιάζει με τη σκηνή του χωρισμού από μια ερωτική σχέση που με χάραξε βαθιά και ποτέ δεν πρόκειται να ξεχαστεί.
«Κάθε μυστικό στην ψυχή του συγγραφέα, κάθε εμπειρία της ζωής του, υπάρχει μέσα στο έργο του». Βιρτζίνα Γουλφ.

Υπάρχει ο συγγραφέας μέσα από τους ήρωες των βιβλίων του;

Οποιαδήποτε ιστορία, με οποιονδήποτε τρόπο κι αν τη διηγηθεί ένας συγγραφέας δεν παύει να είναι η δική του πρόσληψη για τον κόσμο, τη ζωή και τους ανθρώπους. Μοιραία οι ήρωές του είναι τα είδωλα της δικής του αντίληψης.
«Ο χρόνος του συγγραφέα δαπανάται κατά πολύ στο διάβασμα. Για να γράψει ένα βιβλίο, πρέπει να ξεψαχνίσει μισή βιβλιοθήκη». Σάμιουελ Τζόνσον.

Πώς συνδυάζεται η γραφή με το διάβασμα;

Καταθέσεις και αναλήψεις στην τράπεζα του πνεύματος είναι η γραφή. Δεν μπορείς να εξελίξεις τη γραφή σου εάν δε διαβάζεις. Πρέπει να ποτιστεί με το αίμα της παγκόσμιας γνώσης και εμπειρίας, για να κάμεις ένα βήμα παρέκει. Βεβαίως, όταν μιλάμε για ιστορικό μυθιστόρημα όπως το “Ιμαρέτ”, το “Άγιοι και δαίμονες, την “Ουρανόπετρα” ή το βιβλίο που γράφω εδώ και καιρό απαιτούνται πολλές βιβλιοθήκες και δεκάδες άλλες πηγές.
«Το γράψιμο είναι θέμα ρυθμού. Το συγκρίνω με την τζαζ», Φρανσουάζ Σαγκάν.

Έχει ρυθμό το πεζογράφημα;

Το καλό πεζογράφημα σαφέστατα έχει ρυθμό. Ειδάλλως είναι όπως ο φάλτσος τραγουδιστής. Δεν ακολουθεί την αυστηρή κανονικότητα του ρυθμού της μουσικής ή της έμμετρης ποίησης, και θα ήταν κακό το αποτέλεσμα εάν συνέβαινε. Πάλλεται ο ρυθμός στο πεζογράφημα, διαφοροποιείται, αλλάζει κι επανέρχεται, έχει καταβυθίσεις και αναδύσεις όπως απαιτεί κάθε φορά η δραματουργία και η δομή του κειμένου. Στα κείμενά μου πολλοί αναγνώστες εντοπίζουν δεκαπεντασύλλαβους στίχους, οι οποίοι γεννιούνται χωρίς να το επιδιώκω, επειδή γράφω πάντα ακολουθώντας κάποιο ρυθμό.
«Δεν μπορείς να διορθώσεις ένα έργο σου παρά μόνο όταν το ξεχάσεις», Βολταίρος.

Θα ήθελες να διορθώσεις κάποιο βιβλίο σου; Είναι δυνατόν να διορθωθεί;

Επιμελήθηκα προσφάτως και στο σύνολό του το “ΣΑΟΣ” το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 2005 με τον τίτλο “Παντομίμα φαντασμάτων”. Απαιτείται να περάσει χρόνος από την αρχική γραφή για να επιτύχεις μια ουσιαστική διόρθωση. Να δεις το βιβλίο με άλλο πιο έμπειρο μάτι, ώστε να εντοπίσεις τις όποιες αδυναμίες του. Πρέπει να αποστασιοποιηθείς κι απ’ τους ήρωές σου, να τους αντικρίσεις με πιο αντικειμενικό βλέμμα. Σε κάθε περίπτωση είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα. Όταν γράφει ο συγγραφέας κάνει σε κάθε πρόταση και σε κάθε παράγραφο δεκάδες συνδυαστικές σκέψεις, τις οποίες είναι αδύνατον να θυμάσαι και να τις έχεις κατά νου όποτε επιχειρήσεις τη διόρθωση. Εκτός και μιλάμε μόνο για λεκτική παρέμβαση.
«Οι λέξεις χωρίς εμπειρία είναι χωρίς νόημα», Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ.

Ποιες θεωρείς βασικές αρετές σε έναν συγγραφέα;

Κατά σειρά αξιολόγησης ο τρόπος που υφαίνει τη γλώσσα, η φαντασία, η παρατήρηση, η εμπειρία και η πειθαρχία σε σχέση με την κοπιαστική δουλειά.
«Τα εργαλεία μου για να γράψω είναι το χαρτί, ο καπνός, το φαγητό και λίγο ουίσκι». Γουίλιαμ Φώκνερ.

Ποια είναι η πιο παράξενη συγγραφική σου συνήθεια;

Μπορεί ό,τι φαντάζει παράξενο στους άλλους να είναι για μένα απολύτως φυσιολογική κατάσταση. Γράφω σχεδόν πάντα νύχτα, μέχρι και τις έντεκα το πρωί μερικές φορές, δέκα έως και δεκαπέντε ώρες συνεχόμενα κάθε μέρα, επί εβδομάδες και μήνες αφότου αρχίσω τη γραφή. Τα πολλά τσιγάρα είναι η χειρότερη συνήθεια.
«Αν θέλεις να γίνεις συγγραφέας, γράψε!», Επίκτητος

Ποια συμβουλή θα έδινες στους επίδοξους συγγραφείς;

Αφού διερευνήσουν εάν διαθέτουν το συγγραφικό τάλαντο, να ρωτήσουν τον εαυτό τους κατά πόσο είναι διατεθειμένοι να γράψουν έως και πέντε φορές, χωρίς να αντιγράφουν πλην των πραγματολογικών στοιχείων, ένα μυθιστόρημα εκατό χιλιάδων λέξεων. Εάν η απάντηση είναι καταφατική, τότε να οπλιστούν με πείσμα και να είναι σίγουροι ότι οι κόποι τους δε θα πάνε χαμένοι.

 

http://www.artscript.gr ΜΑΙΡΗ ΒΑΝΔΩΡΟΥ

Λίγα λόγια για τον εαυτό σας (σύντομο βιογραφικό).

Γεννήθηκα το 1960 σ’ ένα μικρό χωριό της Άρτας, Μελάτες λέγεται. Έκτοτε, όπου κι αν έχω κινηθεί στην πορεία της ζωής μου, ανακαλύπτω ότι αποτελούσε μια μικρογραφία του κόσμου. Ακόμη και η Αθήνα που ζω εδώ και χρόνια δεν είναι παρά ένα μεγάλο χωριό.

Ποιο ήταν το έναυσμα να ασχοληθείτε με τη λογοτεχνία;

Κατ’ αρχάς οι φίλοι και οι φίλες που με παρακίνησαν. Αν και έγραφα στίχους και σκάρωνα μικρές ιστορίες από νεαρή ηλικία, δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι θα γίνω συγγραφέας. Ύστερα, αναδύθηκε πιο έντονα μέσα μου η αγάπη για τον λόγο και θέλησα να αφήσω το δικό μου αποτύπωμα στα λογοτεχνικά πράγματα. Άλλοι το λεν φιλοδοξία. Προσωπικά προτιμώ τον όρο ματαιοδοξία, για να χαλιναγωγείται η περηφάνια που καραδοκεί με ποικίλες μορφές.

Ποιους συγγραφείς θαυμάζετε; (σύγχρονους ή παλαιότερους)

Θαυμάζω πολλά κείμενα πολλών συγγραφέων. Δεν είχα ποτέ κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο.

Ποιες είναι οι δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου σας;

Επιδιώκω την καλή συζήτηση με φίλους, κάποιο ταξίδι όποτε είναι εφικτό, μια θεατρική παράσταση μια κινηματογραφική ταινία, ένα μοναχικό περίπατο, ένα καλό βιβλίο. Ωστόσο, σπανίως έχω ελεύθερο χρόνο.

Τα μυθιστορήματα σας έχουν έντονο το στοιχείο της ιστορίας χωρίς όμως να εντάσσονται στο «ιστορικό μυθιστόρημα». Σε αυτά φαίνεται ξεκάθαρα το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται οι προσωπικότητες των ηρώων σας που πολλές φορές τους επηρεάζει. Πόσο σημαντική είναι για εσάς η ιστορία; Και επίσης όσων αφορά τα έργα σας προσπαθείτε να δώσετε και έναν διδακτικό χαρακτήρα;

Ιστορία σημαίνει προϋπάρχουσα γνώση, η οποία πρέπει να είναι ζητούμενό μας, και δέσιμο με ό,τι μας διαμόρφωσε σε σημαντικό βαθμό. Χωρίς ιστορία δεν έχουμε μνήμη. Χωρίς μνήμη, δεν έχουμε μέλλον.
Τα μηνύματα που περιέχουν τα βιβλία μου δεν καταχωρίζονται ως δίδαγμα. Ο αναγνώστης αφήνεται να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα. Εάν αποβαίνει και σε δίδαγμα η ανάγνωση εξαρτάται από εκείνον. Από την πλευρά μου μ’ ενδιαφέρει να γεννηθεί ο προβληματισμός και ο στοχασμός.

Η γενέτειρα σας όχι απλά αναφέρεται σε κάποια έργα σας, αλλά είναι και το ευρύτερο σκηνικό που πάνω του κινούνται οι ήρωες σας. Είναι πηγή έμπνευσης για εσάς ο τόπος καταγωγής σας;

Η ψυχή μου χρωματίστηκε και ποτίστηκε από τον γενέθλιο τόπο, κατά τα παιδικά μου χρόνια. Τότε που κατά τη γνώμη μου κτίζονται τα βασικά χαρακτηριστικά και οι πρώτες προσλαμβάνουσες του ανθρώπου. Στα βιβλία μου υπάρχει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Από τις εικόνες μέχρι ανθρώπινους χαρακτήρες. Υπό αυτή την έννοια αποτελεί και πηγή έμπνευσης. Βεβαίως, σαν υπόβαθρο στα βιβλία μου χρησιμοποίησα την Άρτα στο “Ιμαρέτ” και κατά το ήμισυ στο “Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου”. Και τα δυο μυθιστορήματα θα μπορούσε να διαδραματίζονται οπουδήποτε αλλού επικρατούσαν παρόμοιες συνθήκες. Η συγκινησιακή φόρτιση που ασκεί πάνω μου ο γενέθλιος τόπος, με ώθησε να τοποθετήσω εκεί τη μυθοπλασία τους.

Το βιβλίο σας «ΙΜΑΡΕΤ» πρόσφατα μεταφράστηκε στα τούρκικα. Πόσο σημαντικό είναι για έναν συγγραφέα το έργο του να ταξιδεύει εκτός συνόρων;

Κάθε συγγραφέας γράφει για να διαβαστούν τα βιβλία του. Όσο διευρύνεται το αναγνωστικό κοινό τους, τόσο επιτυγχάνεται και ο στόχος του συγγραφέα. Όταν, δε, ξεπερνούν τα σύνορα και τυγχάνουν αποδοχής από τους αναγνώστες μιας άλλης χώρας, αισθάνεται να δικαιώνονται ακόμη πιο πολύ οι κόποι του. Ωστόσο, στην περίπτωση της Τουρκίας μέλλει να αποδειχτεί η αποδοχή, καθώς μόλις προ δύο μηνών κυκλοφόρησε εκεί το “Ιμαρέτ”.

Αυτό τον καιρό γράφετε κάτι νέο; Αν ναι, θα θέλατε να μας δώσετε μια γεύση;

Εδώ και ενάμιση χρόνο γράφω ένα μυθιστόρημα με καμβά τον Πόντο και τους Ποντίους. Με μάτωσε και συνεχίζει να με ματώνει, μια κι έχω αρκετή δουλειά μπροστά μου.

Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει πολλούς συμπολίτες μας, θεωρείται ότι η λογοτεχνία είναι ένας τρόπος διαφυγής από την κρίση; (αν και στην Ελλάδα σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο η κρίση δεν ωφέλησε την αναγνωσιμότητα).

Η λογοτεχνία είναι ψυχαγωγία, γνώση, επικοινωνία, τρόπος να κατανοήσει κανείς τον ίδιο του τον εαυτό και τον κόσμο. Σαφώς και μπορεί να ωφελήσει τον αναγνώστη. Όχι απαραιτήτως ως διαφυγή, αλλά κυρίως δίδοντάς του τη δυνατότητα μιας άλλης πρόσληψης της ζωής. Να μπορέσει να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα με άλλο βλέμμα, πιο νηφάλια κι εν τέλει πιο αποτελεσματικά και ουσιαστικά, αφού τίποτε δεν προσφέρει ο φόβος, ο πανικός και η συναισθηματική κατάπτωση. Απεναντίας, επιτείνουν τα προβλήματα και κατατρώγουν την ψυχή και τον νου των ανθρώπων.
Όσο για την παρατήρησή σας ότι η κρίση δεν ωφέλησε την αναγνωσιμότητα σε σχέση με ό,τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο, είναι μια πικρή και ακριβής διαπίστωση. Δυστυχώς το βιβλίο δεν ανήκει στις προτεραιότητες του Έλληνα, ώστε να τραβήξει κι άλλους κοντά του σε καιρούς οικονομικής ένδειας. Και φυσικά δεν είναι ζήτημα χρημάτων, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις βιβλιοθήκες παραμένουν έρημες. Δυστυχώς, ξανά, στην Ελλάδα δεν ανακαλύψαμε ότι η ανάγνωση είναι μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις της ζωής.

Σε ακραίες εποχές πολέμων, φυσικών, οικονομικών καταστροφών ο άνθρωπος εμφανίζει τον πραγματικό του εαυτό, οι καλοί γίνονται καλύτεροι, οι κακοί χειρότεροι, όπως βλέπουμε ότι συμβαίνει και στο βιβλίο σας. Στην Ελλάδα του σήμερα και της οικονομικής κρίσης παρατηρείται αντίστοιχες καταστάσεις;

Η λογοτεχνία συμπυκνώνει ή θέτει κάτω από τον μεγεθυντικό της φακό την πραγματικότητα, κι ας φαντάζουν ενίοτε ακραία ή υπερβολικά όσα πραγματεύεται κι επιδιώκει να αναδείξει. Ό,τι συμβαίνει στο ΣΑΟΣ υπάρχει καθημερινά δίπλα μας κι εντός μας, ενεργό ή εν υπνώσει, σε μικρότερη ή και σε μεγαλύτερη ένταση. Η διαφορά εντοπίζεται μονάχα στο άπλωμά τους στον τόπο και στον χρόνο. Δεν έχει παρά να αναρωτηθεί κανείς τι χαρακτηρίζει την κοινωνία μας: εκφυλισμός αξιών, απογύμνωση της ανθρωπιάς, πολυπραγμοσύνη και αμοραλισμός, εγωκεντρισμός και ιδιοτέλεια, αδιαφορία για την τέχνη και τον πολιτισμό, φανατισμός και μισαλλοδοξία, ρεμούλα, κομπίνα, μέσον και χαβαλές, διγλωσσία και λαϊκισμός, αγωνία και φόβος για το τι μας ξημερώνει αύριο και τόσα άλλα που παρελαύνουν στο ΣΑΟΣ φαινομενικά και συμβολικά στην ακραία τους μορφή.

 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

«Σάος». Η βιβλική καταστροφή ενός νησιού και οι συνέπειές της σε τοπίο και ανθρώπους. Πρωτοεκδόθηκε το 2005 κι ωστόσο είναι απίστευτα διαχρονικό. Πώς το εμπνευστήκατε και τι θέλατε να επισημάνετε;

Το εμπνεύστηκα πετώντας με το αεροπλάνο πάνω από το Αιγαίο και βλέποντας κάτω να νησιά. Εκεί συνέλαβα την ιδέα στα σπάργανά της, πώς δηλαδή θ’ αντιδρούσαν οι άνθρωποι εάν ένα νησί άρχιζε να βουλιάζει. Πολλά ήθελα να επισημάνω, καθώς το Σάος αποτελεί μικρογραφία του κόσμου μας. Ήθελα να δω την αθέατη πλευρά του ανθρώπου, αυτή που μεταλλάσσεται κάτω από συνθήκες φόβου, τρόμου, πανικού, αλλά και γενικότερα δύσκολες καταστάσεις. Συνάμα να καυτηριάσω τα ισχύοντα κοινωνικά πρότυπα, τη στάση ζωής μας, τη διάσταση λόγων και έργων, να μιλήσω για τη φτώχεια και τον πλούτο των ψυχών και τόσα άλλα.

Η αίσθησή σας όταν το ξαναπιάσατε στα χέρια σας για να το επιμεληθείτε;

Αρχικά ότι το κείμενο είχε ανάγκη βελτίωσης. Συγχρόνως ότι παρέμενε επίκαιρο κι ότι όσα πραγματεύεται το καθιστούν διαχρονικό ανάγνωσμα. Εργάστηκα πάρα πολύ κι επί της ουσίας πρόκειται για καινούργιο βιβλίο.

Ευφάνταστα πάντα τα ονόματα των ηρώων σας. Αποτελεί πρόκληση για εσάς το πλάσιμο της γλώσσας;

Η γλώσσα με γοητεύει, με συνεπαίρνει και με προκαλεί να παιδευτώ μαζί της για να γεννηθεί η νέα εικόνα, η νέα λεκτική συνομωσία, το ασύλληπτο ως τώρα υφαντό του λόγου. Να ζυμωθεί το συγκινησιακό φορτίο και το δέος που κουβαλούν πολλές λέξεις, θρησκευτικό, ιστορικό, με άλλες λιγότερο φορτισμένες και να προκύψει το νέο ψωμί της γλώσσας. Πρόκληση και πρόσκληση αποτελεί, ώστε να πάω μαζί της ένα βήμα παρέκει και συγχρόνως να προκύψει η ευφορία της δημιουργίας και κατόπιν η αναγνωστική ευφορία.

Ο φόβος αποκαλύπτει τον πραγματικό εαυτό των ηρώων σας. Θα τον χαρακτηρίζατε άθραυστο καθρέφτη της ψυχής;

Δε θεωρώ ότι υπάρχει ένας σταθερός πραγματικός εαυτός. Επηρεαζόμαστε, καθοδηγούμαστε, γινόμαστε καλύτεροι ή χειρότεροι, καλλιεργούμαστε ή παραιτούμαστε, μέσα μας συντελούνται συνεχείς μεταβολές, ακόμη κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Εκείνο που αποκαλύπτει ο φόβος, είναι τις αντιδράσεις μας υπό το κράτος του. Κατά πόσο έχουμε οπλιστεί απέναντι σ’ αυτόν και κατά πόσο υπάρχουν ή θ’ αντέξουν οι αντιστάσεις μας. Εάν στοχαζόμαστε πάνω στο νόημα της ζωής και τις αξίες της ή απλώς σερνόμαστε από την κάθε μορφής μόδα και συρμό.

Στην ιστορία σας αναδεικνύονται οι ολέθριες συνέπειες του φιλοτομαρισμού. Αντίδοτό του υπάρχει;

Η καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος, που αναδεικνύει άλλα πρότυπα επιτυχίας και αποτυχίας, άλλες ομορφιές της ζωής, έναν άλλο δρόμο απ’ αυτόν που επικρατεί κι έχει ως βασικό του κέντρο το αγρίμι του χρήματος.

Ενας εκ των ηρώων σας στοχάζεται. Εσείς είστε από τους στοχαστές της ζωής;

Θεωρώ ότι αυτό είναι ολοκάθαρο μέσα από όλα μου τα βιβλία. Άλλωστε είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι τα γραφόμενα πρέπει να συνάδουν και με την προσωπική ζωή του συγγραφέα.

Ο έρωτας -ο αληθινός- είναι από τους ελάχιστους επιζώντες. Ανίκητος. Συμφωνείτε, λοιπόν, με τον ομηρικό στίχο;

Ο έρωτας τολμά να ανθίσει όπως το λουλούδι και στης ασφάλτου τη χαραματιά. Ανίκητος δεν είναι. Όμως οποιαδήποτε νίκη χωρίς έρωτα, είναι μισή. Λέει η περικοπή στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο: Τί γαρ ωφελήσει άνθρωπον εάν κερδήση τον κόσμον όλον, και ζημιωθή την ψυχήν αυτού; Το ίδιο ισχύει και για τον έρωτα.

.«Η ζωή έχασε προσωρινά τον βηματισμό της, σκόνταψε και θα σηκωθεί ξανά» διαβάζουμε στο βιβλίο σας. Μπορεί αυτή η αισιόδοξη φράση να ταιριάξει και με της χώρας μας την πορεία;

Εάν αλλάξουμε ρότα ως προς τις προτεραιότητές μας και τις επιδιώξεις μας, εάν στραφούμε προς την εσωτερική καλλιέργεια, εάν λειτουργούμε με περίσκεψη και νηφαλιότητα είναι βέβαιο ότι θα συμβεί. Όμως όλα τούτα απαιτούν άσκηση, μαθητεία και προσπάθεια χρόνων.

Η άποψή σας για τη μεγάλη αλλαγή που συντελέστηκε σε πολιτικό επίπεδο και τις εξελίξεις;

Οι μεγάλες αλλαγές, για να έχουν πραγματική βάση και ουσία, συντελούνται όταν πατούν σε γερά θεμέλια. Όταν στην Ελλάδα διαβάζει σε ποσόστωση μόνο το επτά με οκτώ τοις εκατό, και πριν από την οικονομική κρίση, ενώ οι περισσότερες βιβλιοθήκες είναι έρημες• όταν στα στόματα των πολιτικών μας οι ποδοσφαιρικοί όροι δίνουν και παίρνουν, καταδεικνύοντας αφενός το πολιτισμικό και πολιτικό τους υπόβαθρο αφετέρου πώς αντιλαμβάνονται την αισθητική και την κριτική σκέψη του λαού• όταν ο λαϊκισμός και ο μη σοβαρός και καθαρός πολιτικός λόγος κυριαρχούν• όταν οι πολιτικοί μας μεταχειρίζονται τον λαό με αμετροεπή συνθήματα, επειδή προφανώς θεωρούν ότι τέτοια θέλει να ακούει, κι ύστερα ζητούν από τον ίδιο λαό να τους στηρίξει σε δύσκολες επιλογές και αποφάσεις• και πολλά άλλα, απαιτείται ολόκληρη διατριβή για να το αναλύσουμε, επιτρέψτε μου να διατηρώ αμφιβολίες εάν συντελέστηκε μεγάλη αλλαγή σε πολιτικό επίπεδο. Γιατί, όπως λέει κι ο θυμόσοφος λαός: Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά.

Μια και κλείνετε το βιβλίο σας με τα χρώματα που χρησιμοποιεί ο ζωγράφος ήρωάς σας, εσείς πώς θα βάφατε ό,τι αντικρίζετε, αυτή τη στιγμή;

Με τα ίδια χρώματα του Αριστοτέλη Καλόη: Μαύρο και κόκκινο. Και υπερτερούσε κατά κράτος το μαύρο, κόντρα στο λυκαυγές που απλωνόταν σιγά σιγά στο πέλαγος.

Να περιμένουμε εντός του 2015 νέο σας βιβλίο;

Μάχομαι εδώ και ενάμιση χρόνο με ένα κείμενο, αλλά δε νομίζω να τα καταφέρω να το ολοκληρώσω μέσα στο έτος, παρότι εργάζομαι δέκα και δώδεκα ώρες καθημερινά.

 

ΜΑΤΙΝΑ ΔΑΜΠΛΙΑ

Ξεκίνησα να γράφω…

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη χρονική αφετηρία. Έγραφα στίχους, αλληλογραφούσα, σημείωνα σκέψεις εδώ κι εκεί. Όλα αυτά λειτουργούσαν ερήμην μου ως άσκηση και μαθητεία. Ποτέ δεν είχα σκεφτεί να γίνω συγγραφέας, ποιητής ή στιχουργός. Τυχαία περιστατικά και άνθρωποι με τους οποίους γνωρίστηκα στην πορεία της ζωής με βοήθησαν να ανακαλύψω το όποιο ταλέντο μου στη γραφή. Όταν συνέβη αυτό, ξεκίνησα να γράφω για να εκφράσω όσα κατακαίνε την ψυχή και τον νου μου, με τη γλώσσα πάντοτε ως πρώτο μου μέλημα.

Η συγγραφή για μένα είναι…

Πάλεμα με τη γλώσσα, το συναίσθημα, τη λογική, την παρατήρηση και τη φαντασία. Πόλεμος με το άγνωστο που καλούμαι ν’ ανακαλύψω και να το μεταπλάσω σε σκηνές και χαρακτήρες ή και να το εντάξω λειτουργικά και να το συνθέσω με την πραγματική ιστορία. Είναι όλος αυτός ο κόσμος των ηρώων που ζω μαζί τους πολλές ώρες καθημερινά και επί πολλούς μήνες και κλαίω, γελάω, χαίρομαι, θυμώνω, λυπάμαι, αγανακτώ, συνθλίβομαι συναισθηματικά ή απογειώνομαι, μπαίνω στην ψυχή του καθενός, γίνομαι ο καλός ή ο κακός, είμαι ο οδηγός τους και συνάμα ο υποτακτικός τους, καθώς σιγά σιγά αυτονομούνται και με τραβούν απ’ το μανίκι όταν δε συνάδουν με τον χαρακτήρα, τη νοοτροπία και τη φιλοσοφία τους τυχόν ενέργειες ή αποφάσεις που προσπαθώ να τους αποδώσω. Μ’ ένα τρόπο ο συγγραφέας μετατρέπεται σε “μικρό Θεό” και πασχίζει το δημιούργημά του να αντέχει σε αληθοφάνεια, σε ρεαλισμό, και τόσα άλλα, τα οποία απαιτούν συνεχώς πολύπλοκες και συνδυαστικές σκέψεις. Κι αυτός ο “μικρός Θεός” οφείλει να είναι μακρόθυμος και δίκαιος, να αισθάνεται πράγματι ως μικρός Θεός, γεγονός που τον φέρνει αντιμέτωπο με την ευθύνη. Ευθύνη απέναντι στους ήρωές του, απέναντι στον εαυτό του και το λογοτεχνικό του όραμα και απέναντι στους αναγνώστες όπου θα παρουσιάσει τον στέρεο ή τον σαθρό κόσμο που έκτισε.

Έμπνευση μπορεί να είναι…

Κι οι κάμπιες που σέρνονται η μία πίσω από την άλλη την άνοιξη, ωσάν συρμός της ζωής. Όλα αποτελούν πηγή έμπνευσης. Όσα απασχολούν ή θα έπρεπε ν’ απασχολούν τον άνθρωπο. Τα στραβά και τα ανάποδα του κόσμου, οι πρόγονοι, ο ένας ή ο άλλος χαρακτήρας, οι αντιδράσεις, οι συμπεριφορές, οι νοοτροπίες, τα πάθη και τα οράματα, η καθημερινή ζωή σε τωρινές ή αλλοτινές εποχές, το πώς θα ήθελα να είναι ο κόσμος και κάθε τι που κινητοποιεί την παρατήρηση και τη σκέψη μου. Όμως πολλές φορές γεννιούνται ιδέες, χωρίς να μπορώ να εντοπίσω την πηγή της έμπνευσης. Ίσως τότε έρχεται πιο έντονα το Θείο πυρ και φλογίζει τον νου και την ψυχή.

Αυτό το διάστημα γράφω…

Ένα μυθιστόρημα με υπόστρωμα τον Πόντο και τους Ποντίους. Έχω ήδη πολύ καιρό που μάχομαι και θα ακολουθήσουν πάμπολλα ξενύχτια ωσότου ολοκληρωθεί.

Αυτό το διάστημα διαβάζω…

Στα ελάχιστα διαλείμματά μου, ποίηση και διηγήματα από το τελευταίο βιβλίο της Ελένης Πριοβόλου “Φωνές στο νερό”.

Αγαπημένα μου βιβλία είναι…

Πάρα πολλά. Ενδεικτικά αναφέρω ορισμένους τίτλους: Αμοργός του Γκάτσου, Το Θείο τραγί του Σκαρίμπα, Άρωμα του Ζίσκιντ, Άκου ανθρωπάκο του Μπαχ, Γυμνό ψωμί του Σουκρί, Πάπισσα Ιωάννα του Ροΐδη, Εκατό χρόνια μοναξιάς του Μαρκές, Βαμμένα κόκκινα μαλλιά του Μουρσελά, Χαμένα όνειρα του Μπαλζάκ, Κοντά στον ουρανό της Άιν Ραντ, Ο κοτσάμπασης του καστρόπυργου του Καραγάτση, Περί τυφλότητος του Σαραμάγκου.

Για μένα βιβλίο σημαίνει…

Πολλές ζωές, είτε ως συγγραφέας είτε ως αναγνώστης, μιλώντας πάντα για καλό βιβλίο. Σημαίνει κέντρισμα του νου και λαμπάδιασμα της ψυχής. Σημαίνει γνώση, στοχασμός, ευφορία, υψηλή αισθητική, καλλιέργεια, ελπίδα, απόλαυση.

 

ΡΑΔΙΟ ΕΝΑ ΒΟΛΟΣ

 

ΣΙΣΣΥ ΜΑΡΓΩΝΗ

Τί σημαίνει για εσάς η συγγραφή και πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με αυτή;

Νομίζω ότι η γραφή υπήρχε μέσα μου από μικρή ηλικία. Έγραφα στίχους, αλληλογραφούσα με πολυσέλιδες επιστολές, κατέγραφα σκέψεις, ωστόσο ποτέ δεν είχα σκεφτεί ότι μπορεί να γίνω συγγραφέας. Φίλες και φίλοι με παρακίνησαν και με βοήθησαν να ανακαλύψω το όποιο ταλέντο μου και να γιγαντωθεί η έλξη που μου ασκούσε ο λόγος. Η έλξη μετατράπηκε σε πάθος ασίγαστο κι αποφάσισα να εκφράσω όσα κατακαίνε την ψυχή και τον λογισμό μου και ν’ αφήσω το δικό μου αποτύπωμα στην ποίηση και στη λογοτεχνία.
Πώς να περιγράψω τι σημαίνει πλέον για μένα η γραφή; Η γραφή είναι σταύρωση, καταβύθιση, ταξίδι, μάνα, και μητριά. Είναι πόνος, γέλιο, στοχασμός, δρόμος ανάστροφος στη ζωή σου και στη ζωή των άλλων. Είναι δοκιμασία, πρόκληση και πρόσκληση ν’ ανακαλύψεις, να πασχίσεις ν’ αγγίξεις το ασύλληπτο. Είναι κόσμος δικός σου, κόσμος των αναγνωστών, κόσμος του κόσμου όλου ή του ενός. Του χθες, του σήμερα και του αύριο. Κόσμος που δεν τον γνωρίζεις κι έρχεται να σου συστηθεί με τη Θεία φωτιά της έμπνευσης, αλλά και της κοπιαστικής δουλειάς. Η γραφή είναι σιωπή, φωνή, φωνές, κραυγή, αντίλαλος, δάκρυ όπου χωράνε ωκεανοί, παρανάλωμα λέξεων, φλοίσβος και τρικυμία της γλώσσας και της φαντασίας. Είναι χιλιάδες εικόνες μέσα σε μια λέξη. Κόσμοι που θέλουν γεφύρια κτισμένα από καιρό στο νου όσων θα μετρηθούν με τις αράδες της, αλλά και ποταμός αδιάβατος, κατεβασμένος, όπου θ’ απλώσει μονάχη της γεφύρια. Είναι φως και σκοτάδι του έσω και έξω κόσμου, άγγιγμα και χωρισμός. Σύντροφος και μοναξιά. Έρωτας, πάθος, πόθος, ψιχίο στο σύμπαν ή το σύμπαν ολόκληρο. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η συγγραφή είναι πια ταυτισμένη με την ύπαρξή μου.

Η εμφάνισή σας στη λογοτεχνία έγινε το 2000 με την ποιητική συλλογή ” Το νερό των ονείρων ” και το μυθιστόρημα “Μεθυσμένος δρόμος”. Θα ήθελα να μας πείτε δύο λόγια για το ξεκίνημά σας.

Ήταν η εποχή που μια φίλη με παρακίνησε να πειραματιστώ με την πεζογραφία, αφού τα προηγούμενα χρόνια, για μια εξαετία, έγραφα στίχους για τραγούδια κι ενίοτε ποιήματα τα οποία συμπεριέλαβα στη συλλογή “Το νερό των ονείρων”. Γράφοντας το μυθιστόρημα “Μεθυσμένο δρόμος”, βρέθηκα σ’ έναν τελείως διαφορετικό χώρο ως προς το αντικείμενο αλλά και τις νοοτροπίες όσων κινούνται περί αυτόν. Πρόκειται για πρωτόλειο κείμενο, όμως λειτούργησε ως εφαλτήριο ν’ ασχοληθώ πολύ πιο σοβαρά με τη λογοτεχνία και την ποίηση. Πικράθηκα, απογοητεύτηκα, πείσμωσα, χαλιναγώγησα το ανυπόμονο και το απειθάρχητο του χαρακτήρα μου κι άρχισα ν’ ανακαλύπτω πως ό,τι είχε προηγηθεί δεν ήταν παρά μόνο άσκηση και μαθητεία. Συνειδητοποιώντας το, κατάφερα με επίμονη και επίπονη δουλειά να το αξιοποιήσω. Από τότε αφιερώθηκα στη γραφή.

Από που αντλείτε τα ερεθίσματα για να γράψετε ένα βιβλίο;

Η ζωή εν γένει και ο άνθρωπος ειδικότερα αποτελούν πάντα την πηγή. Όσα απασχολούν ή θα έπρεπε ν’ απασχολούν τον άνθρωπο. Τα στραβά και τα παρασάνταλα του κόσμου, η ιστορία, οι πρόγονοι, ο ένας ή ο άλλος χαρακτήρας, οι αντιδράσεις, οι συμπεριφορές, οι νοοτροπίες, τα πάθη και τα οράματα, η καθημερινή ζωή σε τωρινές ή αλλοτινές εποχές, το πώς θα ήθελα να είναι ο κόσμος και τόσα άλλα. Βεβαίως, και κάθε τι που κινητοποιεί την παρατήρηση και τη σκέψη μου. Από μια φευγαλέα μορφή στον δρόμο, μέχρι τον διάλογο δυο γιαγιάδων στο χωριό. Μέσα από την παρατήρηση προκύπτουν τα περισσότερα ερεθίσματα, είτε ως προϊόν έρευνας και μελέτης είτε αναλύοντας την καθημερινότητα και τα εσώτερα των ανθρώπων. Όμως πολλές φορές γεννιούνται ιδέες, χωρίς να μπορώ να ερμηνεύσω πώς.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς; Υπάρχει κάποιος που σας έχει επηρεάσει στο ύφος ή στον τρόπο γραφής;

Θεωρώ ότι στο πλαίσιο της άσκησης και της μαθητείας μου με βοήθησαν πάμπολλοι συγγραφείς και βιβλία, όχι απαραιτήτως λογοτεχνικά. Από τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, την Καινή Διαθήκη και τα Ηπειρώτικα δίστιχα, μέχρι τον Ντοστογιέφσκι, τον Μπαλζάκ, τον Σκαρίμπα, τον Παπαδιαμάντη, τον Βιζυηνό, τον Γκάτσο, τον Ροΐδη και τον Καραγάτση. Όμως πάσχισα να χαράξω τον προσωπικό μου δρόμο, να δώσω το δικό μου στίγμα και να μην επηρεαστώ από τη γραφή άλλων. Συγκεκριμένο πρότυπο δεν είχα.

Έχοντας θητεύσει στην ποίηση και στην πεζογραφία, ποιο είδος θεωρείτε ότι σας εκφράζει περισσότερο;

Όλα, ποίηση, στιχουργική, πεζογραφία, είναι λόγος. Αυτός είναι και το πρώτο μου μέλημα με οποιοδήποτε είδος γραφής κι αν καταπιάνομαι. Κατά τη συγγραφή της ποίησης οι στιγμές είναι μοναδικές και κυριαρχεί το κατακλυσμιαίο συναίσθημα. Ωστόσο η μυθιστοριογραφία, καθώς δύναται να περικλείει όλες τις μορφές γραφής, μονοπωλεί το ενδιαφέρον μου και την αγάπη μου τα τελευταία χρόνια.

Το 2009 τιμηθήκατε με το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου για το μυθιστόρημά σας “Ιμαρέτ”. Η διάκριση αυτή επηρέασε τη συγγραφική σας δραστηριότητα και πώς;

Το Βραβείο Αναγνωστών μου πρόσφερε τη δυνατότητα να διαγωνιστούν τα βιβλία μου στον λογισμό και στην ψυχή πολύ περισσότερων αναγνωστών. Συνάμα τόνωσε το κίνητρο και τον δημιουργικό ενθουσιασμό μου, ώστε να εργαστώ ακόμη πιο σκληρά στον δρόμο που οδηγεί στην κατάκτηση του λογοτεχνικού μου οράματος.

Σχετικά με το τελευταίο βιβλίο σας “Σάος Παντομίμα Φαντασμάτων. Τί σας ώθησε ώστε να γράψετε για τις σχέσεις των ανθρώπων, οι οποίοι βρίσκονται σε περιβάλλον καταστροφής όπου κυριαρχεί η ματαιότητα; Κατά τη γνώμη σας αυτές οι σχέσεις υπάρχουν ανάμεσά μας ακόμη κι όταν δεν υφίστανται ακραίες καταστάσεις;

Το Σάος αποτελεί μικρογραφία και καθρέφτη της κοινωνίας μας. Ήθελα να προσεγγίσω την πλευρά του ανθρώπου που μεταλλάσσεται κάτω από συνθήκες φόβου, τρόμου, πανικού, αλλά και οποιεσδήποτε δύσκολες καταστάσεις. Συνάμα να καυτηριάσω τα ισχύοντα κοινωνικά πρότυπα ευτυχίας, επιτυχίας και αποτυχίας, τη στάση ζωής μας, τη διάσταση λόγων και έργων. Κοντολογίς, να μιλήσω για τη φτώχεια και τον πλούτο των ψυχών. Η ώθηση ήρθε από τον ίδιο τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε και την ανάγκη να τον αναλύσω και να τον κατανοήσω.
Η λογοτεχνία συμπυκνώνει ή θέτει κάτω από τον μεγεθυντικό της φακό την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα ενίοτε να φαντάζουν ακραία ή υπερβολικά όσα πραγματεύεται κι επιδιώκει να αναδείξει. Ό,τι συμβαίνει στο ΣΑΟΣ υπάρχει καθημερινά δίπλα μας κι εντός μας, ενεργό ή εν υπνώσει, σε μικρότερη ή και σε μεγαλύτερη ένταση. Η διαφορά εντοπίζεται μονάχα στο άπλωμά τους στον τόπο και στον χρόνο. Δεν έχει παρά να αναρωτηθεί κανείς τι χαρακτηρίζει την κοινωνία μας: εκφυλισμός αξιών, απογύμνωση της ανθρωπιάς, πολυπραγμοσύνη και φιλοτομαρισμός, αίσθηση παντοδυναμίας, ατομικό συμφέρον και αμοραλισμός, εγωκεντρισμός και ιδιοτέλεια, αδιαφορία για την τέχνη και τον πολιτισμό, φανατισμός και μισαλλοδοξία, ρεμούλα, κομπίνα, μέσον και χαβαλές, διπλοπροσωπία, διγλωσσία και λαϊκισμός, αγωνία και φόβος για το τι μας ξημερώνει αύριο και τόσα άλλα που παρελαύνουν στο ΣΑΟΣ φαινομενικά και συμβολικά στην ακραία τους μορφή.

Έχετε γράψει στίχους για πολλούς καλλιτέχνες και μας έχετε χαρίσει πολύ όμορφα κομμάτια. Τελευταία υπάρχει κάποια συνεργασία σε αυτόν τον τομέα;

“Σφάξε τη μια την ομορφιά να πιει το αίμα η άλλη” έγραψε ο Νίκος Καρούζος, κι εγώ προσπαθώ να το κάνω πράξη. Να εστιάζω τη δύναμή μου σε ένα είδος γραφής, μια και καθένα σε θέλει αφιερωμένο. Το μυθιστόρημα που γράφω εδώ και καιρό, δεν επιτρέπει ν’ ασχοληθώ με τίποτε άλλο.

Ποιο είναι το επόμενο έργο σας;

Έχω από καιρό καταπιαστεί μ’ ένα μυθιστόρημα του οποίου το ιστορικό, το ανθρωπολογικό και το ηθογραφικό υπόστρωμα αφορά τον Πόντο και τους Ποντίους. Όμως με αναμένει ακόμη μπόλικη δουλειά κι ως εκ τούτου είναι νωρίς για να πω περισσότερα.

Ποια είναι η γνώμη σας για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό; Ποια άποψη έχετε για το μέλλον του βιβλίου στην εποχή της τεχνολογικής ακμής;

Έρευνες έχουν δείξει ότι στην Ελλάδα οι τακτικοί αναγνώστες περιορίζονται στο 7 με 8 τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού, όταν στην Ευρώπη η ποσόστωση κυμαίνεται μεταξύ 27 και 30 τοις εκατό. Η πολιτεία φέρει την κύρια ευθύνη, καθώς έχει παραγκωνίσει και απαξιώσει τη λογοτεχνία, χωρίς να είναι άμοιρος των ευθυνών του ο καθένας από μας, είτε ως δημιουργός είτε ως οικογένεια είτε ως μέλος της κοινωνίας. Αλλού εστιάζονται τα ενδιαφέροντα της συντριπτικής πλειονότητας των συμπολιτών μας και ουδόλως τους απασχολεί η καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος. Οι ολίγοι αναγνώστες, δυστυχώς δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως κιβωτός του Νώε στον υφιστάμενο κατακλυσμό της αισθητικής ευτέλειας, ούτε ως ανάχωμα στην πολιτική ευτέλεια, που επιφέρει πλείστα όσα δεινά, αφού και τούτη είναι προϊόν μιας ακαλλιέργητης κοινωνίας.
Όσο για την τεχνολογία την αναδείξαμε ως νέα θεότητα. Την προσκυνάμε και την υπηρετούμε, αντί να τη χρησιμοποιούμε. Το βιβλίο θα συνεχίσει να υπάρχει, για όσο θα υπάρχουν αναγνώστες και συγγραφείς. Οι προβλέψεις από μόνες τους δεν ωφελούν σε τίποτε, είτε ως αισιόδοξα μηνύματα, είτε ως ευχολόγια είτε ως πρώιμα μνημόσυνα.

Πώς διαθέτετε τον ελεύθερο χρόνο σας;

Τον αναζητώ, αλλά συνήθως δεν τον βρίσκω. Πάντως είμαι εραστής της ηδύτητας των συζητήσεων, ταξιδεύω όποτε μου δίνεται η ευκαιρία, μου αρέσει και να μένω μόνος και να διαλογίζομαι, περπατώ στην πόλη και παρατηρώ ολόγυρα, πού και πού παρακολουθώ θεατρικές και μουσικές παραστάσεις ή προβολές στον κινηματογράφο και διαβάζω.

 

ΣΑΟΣ – Δημοσιεύματα


ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

 

 

 

 

ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ

Αρέσει σε %d bloggers: